Straty, które wyrządzają powodzie, sięgają miliardów złotych. O roli i znaczeniu melioracji wodnych, m.in. w systemie ochrony przeciwpowodziowej i ochrony przyrody, dyskutowali na posiedzeniu seminaryjnym Kolegium Najwyższej Izby Kontroli eksperci i zaproszeni goście.
Wyniki opublikowanych w zeszłym roku raportów NIK dotyczących ochrony przeciwpowodziowej oraz utrzymania melioracji wodnych pokazały, że zaniedbywane są kontrole wałów przeciwpowodziowych, konserwacje i utrzymanie strumieni, potoków oraz przydrożnych rowów. Studzienki i przepusty melioracyjne są niedrożne. Rezultaty kontroli stały się impulsem do szerszej dyskusji na temat roli i znaczenia melioracji wodnych zarówno w kontekście ochrony przeciwpowodziowej, jak i dbałości o środowisko naturalne.
Prof. Edmund Kaca z Instytutu Technologiczno – Przyrodniczego w Falentach podkreślał, że sprawne urządzenia melioracyjne pozwalają zatrzymać wodę lokalnie, ale zwiększają równocześnie ryzyko powodzi o szerszym zasięgu. Jeśli system melioracji nie jest sprawny wtedy zagrożona jest lokalna infrastruktura, a maleje ryzyko powodzi o większej skali. Dlaczego tak się dzieje? Woda rozlewa się miejscowo, nie kumulując się. Naturalne zalewanie łąk zmniejsza ryzyko powodzi o szerszym niż lokalny rozmiarze. Prof. Wiesław Dembek również z Instytutu w Falentach, stwierdził, że nie da się oddzielić melioracji od ochrony przeciwpowodziowej, której sprzyja zwiększenie retencyjności zlewni, a tej z kolei właściwe melioracje. Zauważył także, że powodzie występują wyłącznie tam, gdzie istnieją urządzenia przeciwpowodziowe wykonane przez człowieka. Wylewy rzek, w miejscach, gdzie nie ma takich urządzeń są zjawiskiem naturalnym. Prof. Edward Pierzgalski z SGGW uważa, że sprawne systemy i urządzenia melioracyjne są ważnym elementem struktury przeciwpowodziowej. Nie zgadzał się z nim dr Przemysław Nawrocki z Fundacji WWF. Jego zdaniem przedsięwzięcia z zakresu melioracji wodnych przyczyniają się do wzrostu zagrożenia powodzią oraz wzrostu skali strat. Przyspieszenie odpływu wody z małych zlewni rolniczych spowodowane regulacją małych rzek i potoków skutkuje bowiem wzrostem fali powodziowej na rzekach głównych, nad którymi koncentruje się zabudowa i infrastruktura o dużej wartości społecznej i materialnej.
Jaki wpływ na otaczającą przyrodę ma infrastruktura melioracyjna? Według dr. P. Nawrockiego melioracja wpływa na poprawę warunków życia z punktu widzenia człowieka, ale oznacza pogorszenie stanu środowiska naturalnego. Prof. E. Pierzgalski podkreślał, że niewłaściwe utrzymane urządzenia melioracyjne niszczeją i w konsekwencji trwale obniżają żyzność gleb, zanieczyszczają wody powierzchniowe oraz zakłócają obieg wody w zlewni. Prof. W Dembek stwierdził, że nie ma takich melioracji, które są korzystne dla przyrody w stanie naturalnym, jednocześnie dodaje, że niemal już nie ma w Polsce przyrody w takim stanie. – Dzięki tej dyskusji mogliśmy spojrzeć szerzej na omawiany problem. Wskazano jednocześnie kolejne obszary, gdzie obecność NIK jest pożądana – podsumował Jacek Jezierski Prezes NIK.
Źródło: nik.gov.pl
Dodaj komentarz