Każdego roku obrót żywnością ekologiczną rośnie, ale jego udział w ogólnej konsumpcji jest nadal bardzo mały, poniżej 1 proc. Mimo, iż popyt na produkty ekologiczne rośnie, rolnictwo ekologiczne jest dalej sektorem niszowym, który nie cieszy się szczególnym wsparciem.
Powodem tego, według rolników zajmujących się produkcją ekologiczną, których zgodnie z danymi Ministerstwa Rolnictwa i Żywności Bułgarii jest około 400, jest to, że sektor ten nie należy do priorytetów rządu i Ministerstwa. Według Stowarzyszenia „Bioprodukty” łączny obrót tymi produktami w 2008 r. był zaledwie na poziomie 8 mln BGN, w 2009 r. przekroczył 10 mln BGN. Asortyment żywności ekologicznej również się powiększył – z 1400 rodzajów w 2008 r. do około 2600. Liczba firm, zajmujących się aktywnie importem i dystrybucją takiej żywności wzrosła prawie trzykrotnie.
Dotacje dla rolnictwa ekologicznego pozostają niewykorzystane
Wykorzystanie dotacji unijnych dla rolnictwa ekologicznego od początku okresu programowego w 2008 r. realnie niewiele wzrosło. W pierwszym roku realizacji Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich (PROW) wykorzystanych zostało 4,8 mln BGN, w drugim nieco więcej – 5,9 mln BGN. W budżecie PROW na ten cel przeznaczonych jest 800 mln BGN. Według Stowarzyszenia „Bioprodukty” projekty dotyczące produkcji ekologicznej potykają się o biurokrację i z tego powodu miliony przewidziane z funduszy UE na rozwój agroekologii pozostają niewykorzystane.
Według Agencji Płatniczej Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, która wypłaca środki finansowe w odniesieniu do zatwierdzonych wniosków dotyczących działania w ramach którego wspierane jest rolnictwo ekologiczne, istotnych problemów w wykorzystaniu środków nie ma. Według danych Agencji wykorzystanie w ramach działania w ubiegłym roku było na poziomie prawie 60 proc., największe było w przypadku ogrodnictwa ekologicznego – 73 proc., pszczelarstwa ekologicznego – 92 proc., a także praktyki tradycyjnego sezonowego wypasu bydła – 84 proc.
Przedstawiane wysokie rezultaty wynikają jednak z faktu, iż odsetek wykorzystania jest liczony tylko na podstawie złożonych wniosków w ramach działania, a nie wypłat. Problemy z absorpcją środków przypisuje się brakowi zainteresowania rolnictwem ekologicznym u rolników.
Wyprodukowane w Bułgarii, sprzedane za granicą
W ostatnich latach znaczna część bułgarskiej produkcji ekologicznej nie dociera na rynek lokalny. Produkcja sprzedawana jest z większym zyskiem za granicą. Dane Stowarzyszenia „Bioprodykty” pokazują, że ponad 90 proc. bułgarskiej produkcji jest eksportowana do Europy, USA, Kanady i Japonii. Według danych Ministerstwa Rolnictwa i Żywności udział ten sięga 95 proc. Eksportowane są głównie ekologiczne owoce, warzywa, miód, wino, hodowane i rosnące dziko zioła.
W Bułgarii wiosną i latem w sklepach ekologicznych oferowane jest znacznie więcej żywności ekologicznej. Dzieje się tak głównie ze względu na sezonowość produkcji warzyw i owoców. Najbardziej popularnymi wśród towarów ekologicznych są sery, jogurty, mleko, owoce i warzywa. Ich popularność wynika z faktu, że Bułgarzy wolą produkty, które są najbardziej zbliżone do tradycyjnych i znanych im smaków. Niektórzy producenci uważają, że większość konsumentów szuka produktów spożywczych ze względu na ich dobry smak nie dlatego, że są ekologiczne.
Przetwórstwo
Do niedawna producenci bułgarscy nie mogli samodzielnie przetwarzać własnych produktów. Z wielkim opóźnieniem przyjęto rozporządzenie w sprawie bezpośredniego przetwórstwa, co wyjaśnia poniekąd, dlaczego w Bułgarii prawie nie ma zakładów przetwórczych. Dotyczy to głównie hodowli zwierząt. Innym powodem jest to, że często rolnicy prowadzący gospodarstwa ekologiczne nie mogą sobie pozwolić na dodatkowe inwestycje w urządzenia do przetwarzania produktów lub nie chcą ryzykować dodatkowymi kredytami.
Czy jest zainteresowanie?
Zainteresowanie rolnictwem ekologicznym rośnie z roku na rok. Jest ono mniejsze w przypadku ekologicznej hodowli zwierząt, która jest związana z problemami w sektorze hodowli zwierząt w Bułgarii jako takiej, jak również brakiem wsparcia dla hodowli ekologicznej. Do tej pory w Bułgarii znajduje się tylko 10 hodowli zwierząt. Dlatego niektóre ze sklepów ekologicznych w Sofii importują produkty pochodzenia zwierzęcego z innych krajów, jak na przykład Włochy. Stowarzyszenie „Bioprodukty” złożyło propozycje nowego działania na rzecz hodowli ekologicznych. Propozycja została zaakceptowana i obecnie opracowywane są zasady nowego działania, które zostanie ujęte w następnych zmianach programu zgłaszanych do Komisji Europejskiej.
Rozwój, jak na razie na papierze
Bułgaria, podobnie jak inne kraje europejskie, opracowała krajowy plan rozwoju tego rodzaju działalności rolnej na lata 2007-2013. Zakłada on, iż do 2013 r. 8 proc. wszystkich gruntów rolnych w kraju będzie uprawiane ekologicznie i 3 proc. wszystkich sprzedawanych produktów spożywczych będą oznakowane symbolem „bio”. Według stowarzyszenia jednak, tego typu gospodarstwa zajmują tylko 0,16 proc. gruntów ornych Bułgarii, a produkcja ekologiczna wynosi 0,025 proc. handlu towarami żywnościowymi.
Źródło: sofia.trade.gov.pl, Zemedelie i Biznes (Rolnictwo i Biznes), Dnevnik
Dodaj komentarz